2050. Wat is de beste tactiek voor 21-jarige met mogelijke familiale belasting?

Datum 1/01/2003
Leeftijd 21 jaar
Vraag Bij een aantal mensen in de familie is borstkanker vastgesteld. Dat maakt mij heel bang. Ik ben nog heel jong en het blijkt dat een mammografie heel moeilijk is op jonge leeftijd. Wat kan ik het beste doen?

Antwoord van Prof. Dr. Rudy Van den Broecke, gynaecoloog-senoloog, U.Z., Gent.
Antwoord datum 2/01/2003
Antwoord Regelmatig goed klinisch onderzoek eventueel met echo. Genetisch advies is uiteraard zinvol.

Antwoord van Dr. Roger Crombez, radiotherapeut-oncoloog en coördinator Borstkliniek, A.Z. Sint Lucas, Brugge.
Antwoord datum 2/01/2003
Antwoord Eerst de eventuele familiale belasting bevestigen. MRI blijkt in deze populatie meer en meer het referentie-onderzoek.

Antwoord van Dr. Bruce Poppe, arts en wetenschappelijk medewerker Centrum voor medische Genetica, U.Z., Gent.
Antwoord datum 2/01/2003
Antwoord Een eerste vraag die zich stelt is of uw ongerustheid wel terecht is. Zelfs wanneer er verschillende vrouwen in de familie borstkanker ontwikkelden, betekent dit niet noodzakelijk dat uw eigen risico voor borstkanker gestegen is. Veel hangt af van uw verwantschap met deze vrouwen en van de leeftijd waarop zij borstkanker ontwikkelden. Naarmate er meer vrouwen in de familie zijn, hun leeftijd bij diagnose jonger en uw verwantschap met hen dichter, zal dit risico hoger liggen en omgekeerd.
Voor een grondige evaluatie van uw familiale voorgeschiedenis kunt u best uw stamboom zo volledig mogelijk documenteren (= zoveel mogelijk gegevens verzamelen over welke vormen van kanker de verschillende familieleden ontwikkelden en op welke leeftijd) en eens advies vragen in een klinisch genetisch centrum. Indien dit aangewezen is, kan dan eventueel in uw familie erfelijkheidsonderzoek gestart worden. Afhankelijk van de familiale voorgeschiedenis en de eventuele resultaten van het erfelijkheidsonderzoek kan dan een bepaald opvolgingsbeleid uitgestippeld worden.

Antwoord van Andrea Boogaerts, sociaal verpleegkundige, Centrum voor Menselijke Erfelijkheid, Leuven.
Antwoord datum 7/01/2003
Antwoord Indien er bij een aantal familieleden borstkanker vastgesteld werd, is het toch belangrijk om na te gaan of er een erfelijke factor aanwezig is of niet. U kan een onderzoek aanvragen in een genetisch centrum of een centrum voor menselijke erfelijkheid. Daar kan men aan de hand van de stamboomgegevens nl. wie er borstkanker gehad heeft en op welke leeftijd nagaan hoe groot uw risico werkelijk is. Afhankelijk van dit risico kan men dan voorstellen doen voor opvolging.
Meestal stelt men voor om een medische follow-up te starten vanaf de leeftijd van 30 jaar of 5 jaar voor de leeftijd van de jongste persoon in de familie met borskanker. U kan met uw gynaecoloog of met de huisarts bespreken welke onderzoeken u best ondergaat. Bij jongere personen wordt soms voorgesteld om naast de mammografie een MRI te doen.

U kan ook meer info vinden op http://www.kuleuven.ac.be/PsychoGen.

Antwoord van Dr. Hilde Goris, verantwoordelijke radioloog screeningscentrum V.O.B., Brugge en radioloog, A.Z. Sint-Lucas, Brugge.
Antwoord datum 7/01/2003
Antwoord De aanpak in vroegtijdig opsporen van borstkanker bij vrouwen met verhoogd risico varieert naargelang de leeftijd waarop borstkanker werd gedetecteerd bij de familieleden en of er een vermoeden is van een zware erfelijke belasting door genmutatie (BRCA-1 of BRCA-2).

Dus het eerste wat men best nagaat is of er een genetische belasting is of niet.

In geval van genmutatie (BRCA-1 of -2):
Wanneer de familieleden (grootmoeder (langs moeder zijde), moeder, tantes, nichten (aan moeders zijde)) borstkanker ontwikkelden op vrij jonge leeftijd (40 à 50 jaar - premenopauzaal) kan men overwegen een genetische test te laten uitvoeren om na te gaan of men zelf drager is van het BRCA-gen. Dit wordt nagegaan samen met de gynaecoloog en kan gebeuren vanaf de leeftijd van 18 jaar. Deze test gebeurt aan de hand van een bloedstaal.
Indien het resultaat positief is (dit wil zeggen: aanwezigheid van het gemuteerde gen BRCA-1 of -2 ), dan is de kans dat je borstkanker krijgt op jonge leeftijd vrij groot.

Er zijn twee opties in dit geval :

Bilaterale mastectomie: beide borsten operatief laten verwijderen.
Strikte opvolging met jaarlijks MRI van de borsten en 6-maandelijkse echografie. Mammografie krijgt pas een valabele plaats vanaf de leeftijd van ongeveer 40 jaar.

In geval er geen genmutatie is, gaat men best screenen op borstkanker met mammografie en echografie vanaf 10 jaar onder de leeftijd waarbij men bij uw familieleden borstkanker detecteerde.

Deze informatie heeft niet als doel medisch advies te verlenen.
Alle medische beslissingen moeten worden genomen in overleg met uw arts.

Datum		1/01/2003
Leeftijd		21 jaar
Vraag		Bij een aantal mensen in de familie is borstkanker vastgesteld. Dat maakt mij heel bang. Ik ben nog heel jong en het blijkt dat een mammografie heel moeilijk is op jonge leeftijd. Wat kan ik het beste doen?

Antwoord van		Prof. Dr. Rudy Van den Broecke, gynaecoloog-senoloog, U.Z., Gent.
Antwoord datum		2/01/2003
Antwoord		Regelmatig goed klinisch onderzoek eventueel met echo. Genetisch advies is uiteraard zinvol.

Antwoord van		Dr. Roger Crombez, radiotherapeut-oncoloog en coördinator Borstkliniek, A.Z. Sint Lucas, Brugge.
Antwoord datum		2/01/2003
Antwoord		Eerst de eventuele familiale belasting bevestigen. MRI blijkt in deze populatie meer en meer het referentie-onderzoek.

Antwoord van		Dr. Bruce Poppe, arts en wetenschappelijk medewerker Centrum voor medische Genetica, U.Z., Gent.
Antwoord datum		2/01/2003
Antwoord		Een eerste vraag die zich stelt is of uw ongerustheid wel terecht is. Zelfs wanneer er verschillende vrouwen in de familie borstkanker ontwikkelden, betekent dit niet noodzakelijk dat uw eigen risico voor borstkanker gestegen is. Veel hangt af van uw verwantschap met deze vrouwen en van de leeftijd waarop zij borstkanker ontwikkelden. Naarmate er meer vrouwen in de familie zijn, hun leeftijd bij diagnose jonger en uw verwantschap met hen dichter, zal dit risico hoger liggen en omgekeerd. Voor een grondige evaluatie van uw familiale voorgeschiedenis kunt u best uw stamboom zo volledig mogelijk documenteren (= zoveel mogelijk gegevens verzamelen over welke vormen van kanker de verschillende familieleden ontwikkelden en op welke leeftijd) en eens advies vragen in een klinisch genetisch centrum. Indien dit aangewezen is, kan dan eventueel in uw familie erfelijkheidsonderzoek gestart worden. Afhankelijk van de familiale voorgeschiedenis en de eventuele resultaten van het erfelijkheidsonderzoek kan dan een bepaald opvolgingsbeleid uitgestippeld worden.

Antwoord van		Andrea Boogaerts, sociaal verpleegkundige, Centrum voor Menselijke Erfelijkheid, Leuven.
Antwoord datum		7/01/2003
Antwoord		Indien er bij een aantal familieleden borstkanker vastgesteld werd, is het toch belangrijk om na te gaan of er een erfelijke factor aanwezig is of niet. U kan een onderzoek aanvragen in een genetisch centrum of een centrum voor menselijke erfelijkheid. Daar kan men aan de hand van de stamboomgegevens nl. wie er borstkanker gehad heeft en op welke leeftijd nagaan hoe groot uw risico werkelijk is. Afhankelijk van dit risico kan men dan voorstellen doen voor opvolging. Meestal stelt men voor om een medische follow-up te starten vanaf de leeftijd van 30 jaar of 5 jaar voor de leeftijd van de jongste persoon in de familie met borskanker. U kan met uw gynaecoloog of met de huisarts bespreken welke onderzoeken u best ondergaat. Bij jongere personen wordt soms voorgesteld om naast de mammografie een MRI te doen. U kan ook meer info vinden op http://www.kuleuven.ac.be/PsychoGen.

Antwoord van		Dr. Hilde Goris, verantwoordelijke radioloog screeningscentrum V.O.B., Brugge en radioloog, A.Z. Sint-Lucas, Brugge.
Antwoord datum		7/01/2003
Antwoord		De aanpak in vroegtijdig opsporen van borstkanker bij vrouwen met verhoogd risico varieert naargelang de leeftijd waarop borstkanker werd gedetecteerd bij de familieleden en of er een vermoeden is van een zware erfelijke belasting door genmutatie (BRCA-1 of BRCA-2). Dus het eerste wat men best nagaat is of er een genetische belasting is of niet. In geval van genmutatie (BRCA-1 of -2): Wanneer de familieleden (grootmoeder (langs moeder zijde), moeder, tantes, nichten (aan moeders zijde)) borstkanker ontwikkelden op vrij jonge leeftijd (40 à 50 jaar - premenopauzaal) kan men overwegen een genetische test te laten uitvoeren om na te gaan of men zelf drager is van het BRCA-gen. Dit wordt nagegaan samen met de gynaecoloog en kan gebeuren vanaf de leeftijd van 18 jaar. Deze test gebeurt aan de hand van een bloedstaal. Indien het resultaat positief is (dit wil zeggen: aanwezigheid van het gemuteerde gen BRCA-1 of -2 ), dan is de kans dat je borstkanker krijgt op jonge leeftijd vrij groot. Er zijn twee opties in dit geval : Bilaterale mastectomie: beide borsten operatief laten verwijderen. Strikte opvolging met jaarlijks MRI van de borsten en 6-maandelijkse echografie. Mammografie krijgt pas een valabele plaats vanaf de leeftijd van ongeveer 40 jaar. In geval er geen genmutatie is, gaat men best screenen op borstkanker met mammografie en echografie vanaf 10 jaar onder de leeftijd waarbij men bij uw familieleden borstkanker detecteerde.

Stel zelf een vraag

2050. Wat is de beste tactiek voor 21-jarige met mogelijke familiale belasting?