| | |
Stel zelf een vraag | |||
| Datum | 12/12/1999 | |
| Leeftijd | onbekend | |
| Vraag | Bij mijn moeder is drie weken geleden een borstsparende operatie uitgevoerd. Er zat een kwaadaardig gezwel van zeven millimeter in haar borst, dat nu verwijderd is. Vorige week heeft ze een tweede operatie ondergaan waarbij haar lymfeklieren geheel zijn verwijderd. De arts zegt dit uit voorzorg te hebben gedaan. Ik las dat wanneer een borstsparende operatie wordt uitgevoerd er ook een stukje van de lymfeklieren wordt meegenomen om te kijken of de kanker er ook al inzit. Hier heeft de arts niets over gezegd, maar hij haalt er wel gelijk alles uit. Mijn moeder krijgt ook nog bestraling. Hoe zit dit nu want het is me niet helemaal duidelijk? |
| Antwoord van | Dr. Jan Demol, medisch oncoloog, H. Hartziekenhuis, Roeselare. | |
| Antwoord datum | 15/12/1999 | |
| Antwoord | Als er door middel van een eerste operatie een kwaardig gezwel in de borst wordt ontdekt, is het inderdaad gangbaar dat een tweede ingreep wordt uitgevoerd waarbij alle okselklieren worden verwijderd. Als de dokter spreekt van 'alle okselklieren' dan bedoelt hij in feite dat er een 'volledige okselklieruitruiming' is gebeurd, waarmee bedoeld wordt minstens tien. Dat er nadien een bestraling volgt is in dit geval inderdaad logisch. |
| Antwoord van | Prof. Dr. Luc Vakaet, kliniekhoofd Radiotherapie, UZ en RU, Gent. | |
| Antwoord datum | 15/12/1999 | |
| Antwoord | Ik zou deze vraag willen onderverdelen in een aantal subvragen om zo een duidelijker antwoord te kunnen geven. Waarom worden de okselklieren weggenomen en microscopisch onderzocht? Zoals op de website vermeld wordt, is het nut van het wegnemen en microscopisch onderzoeken van de lymfeklieren vooral te vinden in het bepalen van de prognose van de patiënte. De aanwezigheid van kwaadaardige cellen in de lymfeklieren laat toe om (op een statistische manier) te voorspellen hoeveel kans er bestaat dat de patiënte in de loop van de komende jaren zal hervallen. De aanwezigheid van kwaadaardige cellen in de klieren is niet de enige manier om een goede en minder goede prognose uit elkaar te halen - de grootte van de tumor is prognostisch zelfs nog belangrijker - maar in combinatie met andere factoren (zoals de grootte) kan men een redelijk precies beeld krijgen van de prognose. Verbetert de kans op genezing door het wegnemen van de klieren? Het wegnemen van de klieren heeft geen invloed op de prognose: de kans op genezing wordt niet bepaald door het al of niet wegnemen van de klieren. Moeten alle klieren weggenomen worden? Dit blijft een moeilijke vraag. Ook de specialisten weten het nog niet met zekerheid. Er is namelijk vastgesteld dat de manier van aantasting bijkomende informatie verstrekt: wanneer slechts een klein aantal tumorcellen in de klier gevonden worden, is dit prognostisch beter dan wanneer er 10 klieren massief aangetast zijn. Als er nu bij een patiënte slechts 1 klier zou worden weggenomen, dan kan het toevallig zo zijn dat er in die klier geen kwaadaardige cellen zitten maar dat er in de klier ernaast (op enkele millimeter soms maar) een groot aantal kwaadaardige cellen aanwezig zijn. Vermits er maar 1 klier werd weggenomen (toevallig zonder kwaadaardige cellen), zou men nadien zeggen: 'fantastisch, er is een uitstekende prognose bij deze patiënte', terwijl dit een verkeerd besluit zou zijn, want die ene klier was niet representatief voor de andere okselklieren. Wat is het minimum aantal klieren dat weggenomen dient te worden? Er zijn in de oksel gemiddeld een vijftigtal klieren te vinden. Als maar 1 klier van de vijftig onderzocht wordt, kan men een niet representatief staal bekomen. Men neemt aan dat wanneer 10 klieren onderzocht zijn, men een beter en vooral betrouwbaarder beeld van de oksel krijgt. Wat is het nadeel van het wegnemen van de okselklieren? Wanneer er geen enkele bijwerking zou zijn van het wegnemen van de lymfeklieren dan is het logisch dat men in alle omstandigheden, alle klieren zou wegnemen. Er is echter een uiterst belangrijke bijwerking met name het risico op een dikke arm (lymfoedeem). Ik verwijs naar de andere pagina's op de website die daarover handelen. Spijtig genoeg kan radiotherapie heelkunde niet vervangen in deze omstandigheid omdat we op die manier niet aan microscopisch onderzoek kunnen doen. Zijn er nieuwe mogelijkheden om minder klieren weg te nemen? In feite willen we het aantal aangetaste klieren kennen en de uitgebreidheid van aantasting van elke klier. Het is daarom een kwestie van de meest interessante klieren te gaan zoeken. De meest interessante klieren zijn die klieren die de drainage verzorgen van de tumor in de borst. Om deze klieren te vinden, is er een relatief nieuwe procedure ontwikkeld waarbij men een licht radioactieve stof of een kleurstof (of beide) rondom de oorspronkelijke tumor spuit. waarna men dan op zoek gaat naar de distributie van de drainage. Dit noemt men de sentinel- of schilwachtklierprocedure en op de website vind je hierover heel wat bijkomende informatie. Het is evenwel zo dat de sentinelprocedure - aangezien het een vrij nieuwe techniek is - nog niet algemeen wordt toegepast. |
|