| | |
Stel zelf een vraag | |||
| Datum | 16/03/2000 | |
| Leeftijd | onbekend | |
| Vraag | Als er lymfknopen (moeten) worden verwijderd wordt dan niet de z.g.n eerste linie-verdediging ernstig aangetast |
| Antwoord van | Prof. Dr. Luc Vakaet, kliniekhoofd Radiotherapie, UZ en RU, Gent. | |
| Antwoord datum | 25/03/2000 | |
| Antwoord | Laten we eerst eens definiëren wat lymfe is en laten we daarvoor een vergelijking gebruiken. Wanneer men de bloedsomloop met een radiatorsysteem zou vergelijken dan is het zo dat er in 'normale' omstandigheden evenveel vocht uit de radiator loopt dan er is ingelopen. Stel nu dat er een fijn scheurtje in de radiator zou zijn, dan zal het vocht dat in de radiator loopt groter zijn dan wat er uit wegloopt. Dat water dat weglekt moet dan op de een of andere manier weer worden opgeruimd. Bij de mens is dit eigenlijk sterk vergelijkbaar. Laten we het voorbeeld van de bloedsomloop van de arm nemen. In een 'ideaal' systeem wordt er via de slagader bloed in de arm gepompt (onder druk) en vloeit er exact evenveel bloed weer door de ader terug naar het hart. In de realiteit lekken de fijnste haarvaten echter nogal sterk. Ze vertonen kleine, microscopische gaatjes waardoor er voortdurend vocht wordt geperst. Dat betekent dat er dus minder bloed uit de arm verdwijnt dan er oorspronkelijk in gelopen is. Wanneer dat lang zou duren dan zou de arm beginnen zwellen (dat gebeurt dus bij lymfoedeem). Het verschil tussen wat in de arm loopt en wat er uit vertrekt is de 'lymfe'. Het is geen zuiver bloed maar een filtraat van bloed dat geen rode bloedcellen meer bevat en er om die reden ook niet rood uitziet, het is doorzichtig en geel gekleurd door de aanwezigheid van veel eiwitten. Het is een soort van traag stromende vloeistof die zonder eigen pompsysteem, doorheen ons lichaam 'zijn weg zoekt', terug naar het hart. Vanaf de fijnste haarvaten zijn er eigenlijk nog geen speciale 'lymfevaatjes', het is meer een stroming die onder druk terugvloeit uiteindelijk naar een verzamelend vat dat van dan af aan een 'lymfevat' genoemd wordt. Lymfknopen zijn kleine reservoirs waar men een opstapeling vindt van lymfcellen in een speciale anatomische ruimte. Lymfknopen zijn verbredingen van de lymfevaten. Of de wegname van een lymfeklier op zichzelf ook een groot aantal verdedigingscellen (= lymfecellen) wegneemt lijkt onwaarschijnlijk. Wel zeker is dat de normale afvloei van de lymfe, door het wegnemen van de klieren ernstig wordt verstoord. De lymfeklieren wegnemen betekent dus ook de aan- en afvoerende lymfevaten doorsnijden en dus onbruikbaar maken. De normale terugvloei van de lymfe wordt onmogelijk gemaakt: er ontstaat (typisch in de wonde van de okselklieruitruiming) een opstapeling van 'wondvocht' (dat is eigenlijk hetzelfde als lymfe). Wanneer er nu ter hoogte van de arm, om één of andere reden een extra hoeveelheid bloed gevraagd wordt (inspanning of infectie) dan kan het normale overschot aan vocht minder gemakkelijk de weg terugvinden omdat de afvoerwegen werden doorgesneden ter hoogte van de oksel en er niet genoeg andere wegen meer overblijven. De lymfe probeert wel zijn weg te zoeken maar slaagt daar niet altijd in, vooral niet wanneer de aanvoer te geweldig groot is. Op dat ogenblik ontstaat er lymfoedeem: een opstapeling van lymfe die de arm niet meer kan verlaten. Door de aanwezigheid van veel eiwitten in de lymfe ontstaat na verloop van tijd een verdikking van de weefsels en eventueel een blijvend lymfoedeem. De verdediging van de arm gaat mede uit van een 'normale' lymfestroom. Wanneer de lymfe niet goed meer stroomt, bestaat het risico dat een toevallige (en in normale omstandigheden compleet ongevaarlijke) kleine kwetsuur minder goed wordt verdedigd. Dat kan dan aanleiding geven tot een infectie die onverwacht veel ernstiger is dan men normaal ziet. Een typisch voorbeeld is een infectie aan de rand van het nagelbed of ten gevolge van kleine tuinklussen (rozen snoeien). Een dergelijke kwetsuur is veel ernstiger in de arm met de oksel die geopereerd werd dan in de andere arm. Daarom kan je stellen dat er meer aandacht moet gaan naar elementaire verzorging van 'banale' wondjes ter hoogte van de geopereerde arm. Er bestaat eigenlijk geen 'banale' wonde meer ter hoogte van een geopereerde arm. |
|  |
Deze informatie heeft niet als doel medisch advies te verlenen.
Alle medische beslissingen moeten worden genomen in overleg met uw arts.