Wij voldoen aan de HONcode, die staat voor betrouwbare informatie over gezondheid: Controleer hier .

Taxol (Paclitaxel) als chemotherapie bij borstkanker

Benamingen

Paclitaxel Paclitaxin® Paxene® Taxol®

Wat is Taxol® of Paclitaxel?

Paclitaxel (beter bekend onder zijn commerciële benaming Taxol®) is een anti-kanker medicijn dat wordt gewonnen uit de taxusboom. De effecten die de taxusboom op het menselijk lichaam heeft waren reeds bekend in de klassieke oudheid. De moderne geschiedenis van Paclitaxel als anti-kanker medicijn begon in 1962 toen dr. A. Barclay van het Amerikaanse "National Cancer Institute" de schors van de taxusboom (Taxus brevifolia) onderzocht in het kader van een onderzoeksproject naar nieuwe medicijnen tegen kanker. Toen in dit onderzoeksproject werd vastgesteld dat taxus effectief werkzaam is tegen een aantal vormen van kanker waaronder borst- en eierstokkanker nam de wetenschappelijke interesse sterk toe. Een intense onderzoeksperiode begon die erop was gericht de actieve chemische substantie uit de taxusboom te isoleren. Deze onderzoeken wierpen hun vruchten af in 1967 toen minieme hoeveelheden Paclitaxel konden worden geïsoleerd. De hoeveelheid Paclitaxel die kan gewonnen worden uit één taxusboom is zeer klein. Zo zou een boom die 100 jaar oud is ongeveer 350mg Paclitaxel opleveren, slechts voldoende voor één dosis voor één patiënt. Dit betekent dat voor de behandeling van één patiënt ongeveer zes honderdjarige bomen nodig zijn. Ook uit de naalden van de taxushaag (Taxus baccata) kan men de juiste stof halen om Paclitaxel te produceren. Paclitaxel is kleurloos.

Hoe werkt Taxol®?

In de wereld van de cytostatica heeft Taxol® een uniek werkingsmechanisme. In elke cel bevinden zich zgn. "microtubuli", dit zijn kleine, buisvormige structuren die de cel zelf aanmaakt en die onmisbaar zijn bij de celdeling. Taxol® verstoort de aanmaak van deze microtubuli door enerzijds de aanmaak ervan aan te wakkeren en anderzijds te verhinderen dat bestaande microtubili worden afgebroken. Hierdoor wordt de normale celdeling onmogelijk gemaakt.

Wie krijgt Taxol®?

Taxol® wordt toegediend in de volgende gevallen: Adjuvante chemotherapie, meestal na 3 cycli Adriamycine-Cyclofosfamide (AC) of Fluorouracil-Epirubicine-Cyclofosfamide (FEC). Bij de behandeling van teruggekeerde borstkanker (recidief, lokaal of in andere organen), in combinatie met andere cytostatica of Herceptin of in monotherapie.

Mogelijke bijwerkingen

Het is van groot belang alle bijwerkingen aan de behandelende arts te melden.

Meest voorkomende bijwerkingen Verminderde weerstand door verlaging van het aantal witte bloedcellen. Deze bijwerking begint meestal zeven dagen na de toediening en bereikt haar dieptepunt 10-14 dagen na toediening van Taxol®. Nadien zal het aantal witte bloedcellen weer beginnen stijgen en het moet normaal gezien weer het normale niveau hebben bereikt op het moment van de volgende toediening. Neem onmiddelijk contact op met uw behandelende arts indien: Uw temperatuur boven 38ºC stijgt. U zich plots erg onwel voelt (zelfs bij een normale lichaamstemperatuur). Voor elke toediening van chemotherapie zult u een bloedtest ondergaan om na te kijken of het aantal witte bloedcellen op een normaal niveau staat. Indien dit niet het geval zou zijn, zal de behandeling wellicht een week worden uitgesteld.   Blauwe plekken of bloeden: Taxol® kan het aantal bloedplaatjes doen dalen waardoor gemakkelijker bloedingen ontstaan.   Bloedarmoede (anemie): door vermindering van het aantal rode bloedcellen. In geval van deze bijwerking zal u zich wellicht vermoeid en kortademig voelen. Een bloedtransfusie kan noodzakelijk zijn als het aantal rode bloedcellen te laag wordt.   Misselijkheid en braken die zeldzaam is en meestal snel begint na de toediening van Taxol®. Er bestaat momenteel zeer efficiënte medicatie tegen misselijkheid en braken. Indien de voorgeschreven middelen niet het gewenste resultaat geven, kan de arts eventueel overschakelen op andere middelen. U dient dit dus zeker met hem/haar te bespreken.   Ontsteking van het mondslijmvlies (pijn en zweertjes in de mond, problemen met slikken): door veel te drinken, vaak de tanden te poetsen met een zachte tandenborstel kunt u het risico op deze bijwerking verminderen. De behandelende arts kan ook medicatie voorschrijven om mondinfecties tegen te gaan of te genezen.   Verandering in smaak: mogelijk gaat uw voedsel anders smaken terwijl u in therapie bent. Dit is meestal een tijdelijk verschijnsel dat na de therapie weer verdwijnt.   Diarree: deze bijwerking kan meestal onder controle worden gehouden met medicatie. In geval van diarree moet u ervoor zorgen genoeg te drinken.   Vermoeidheid en zwakte: neem genoeg rust om deze bijwerking te boven te komen.   Haarverlies: begint meestal 2 tot 3 weken na de eerste toediening van Taxol® (maar kan ook vroeger). Het haarverlies is meestal volledig. Ook wenkbrauwen, wimpers en ander lichaamshaar kan uitvallen. Het haarverlies is tijdelijk - het haar zal dus opnieuw beginnen groeien na beëindiging van de therapie.   Pijn in spieren en gewrichten: doet zich meestal voor enkele dagen na de toediening. Deze bijwerking kan door middel van pijnstillers worden bestreden.   Huiduitslag: uw arts kan hiertegen geneesmiddelen voorschrijven.   Tintelingen en gevoelloosheid in handen en voeten: dit is te wijten aan het effect dat Taxol® heeft op de zenuwen en staat bekend als perifere neuropathie. Mensen die met deze bijwerkingen te maken krijgen, zullen bijvoorbeeld problemen hebben om knopen dicht te doen. Vertel uw arts zeker over deze bijwerking. Meestal verbetert deze bijwerking enkele maanden na beëindiging van de therapie.   Hoofdpijn: sommige patiënten krijgen last van hoofdpijn als ze worden behandeld met Taxol®. Vertel uw arts zeker over deze bijwerking die met pijnstillers kan worden bestreden.   Allergische reactie: meestal is dit een reactie op stoffen die gebruikt worden om Taxol® in water oplosbaar te maken. Deze reactie kan zich uiten in een warmtegevoel, rillingen, roodheid in het gezicht, beklemming van de borst of jeuk, duizeligheid, ademhalingsproblemen tijdens of net na de toediening. Om een allergische reactie te vermijden worden preventief corticoïden toegediend. Bovendien zult u tijdens de toediening van Taxol® worden gemonitored op een eventuele allergische reactie.   Vochtopstapeling: Taxol® kan voor vochtopstapeling zorgen, wat zich uit in gewichtstoename en/of het zwellen van enkels en/of voeten. Deze bijwerking zal langzaam verdwijnen na de beëindiging van de therapie. Om de kans op vochtopstapeling te verminderen zult u wellicht corticoïden moeten innemen vanaf 3 dagen voor de behandeling. Deze bijwerking is veel frequenter bij Taxotere® (Docetaxel). Minder voorkomende bijwerkingen Veranderingen in de structuur en de stevigheid van de nagels: verkleuring van de nagels ziet men regelmatig, soms vallen de nagels uit. Meestal verbetert deze bijwerking enkele maanden na beëindiging van de therapie.   Lage bloeddruk: de bloeddruk zal tijdens de behandeling regelmatig worden gecontroleerd. Verwittig uw arts als u duizelig bent.   Vertraging van de hartslag: Taxol® veroorzaakt soms een tijdelijke vertraging van de hartslag. Dit noemt men bradycardie. Meestal is dit niet verontrustend.   Invloed op de lever: Taxol® kan tijdelijk de werking van de lever beïnvloeden. Meestal is dit niet verontrustend, maar de behandelende arts zal deze bijwerking van nabij opvolgen door het regelmatig onderzoeken van bloedstalen. Een normale leverfunctie is essentieel om een normale dosis Taxol®te kunnen krijgen.   Buikijn: deze bijwerking kan starten enkele dagen na de beëindiging van de chemotherapie en kan verschillende dagen duren. Pijnstillers kunnen hier helpen. Soms is constipatie hiervan de oorzaak.