|
Meest voorkomende bijwerkingen
- Verminderde weerstand door verlaging van het aantal witte bloedcellen.
Dit effect kan beginnen ongeveer 7 dagen na toediening van Methotrexaat en bereikt meestal een dieptepunt na 10 tot 14 dagen.
Nadien zal het aantal witte bloedcellen weer beginnen stijgen en het het normale niveau zal normaal gezien weer bereikt zijn wanneer de volgende toediening is gepland.
Neem onmiddelijk contact op met uw behandelende arts indien:
- Uw temperatuur boven 38°C stijgt.
- U zich plots erg onwel voelt (zelfs bij een normale lichaamstemperatuur).
Voor elke toediening van chemotherapie zult u een bloedtest ondergaan om na te kijken of het aantal witte bloedcellen op een normaal niveau staat.
Indien dit niet het geval zou zijn, zal de behandeling wellicht een week worden uitgesteld.
- Blauwe plekken of bloeden: Methotrexaat kan het aantal bloedplaatjes doen dalen waardoor gemakkelijker bloedingen ontstaan.
- Bloedarmoede (anemie): door vermindering van het aantal rode bloedcellen. In geval van deze bijwerking zal u zich wellicht vermoeid en kortademig voelen.
- Ontsteking van het mondslijmvlies (pijn en zweertjes in de mond, problemen met slikken): door veel te drinken, vaak de tanden te poetsen met een zachte tandenborstel kunt u het risico op deze bijwerking verminderen.
De behandelende arts kan ook medicatie voorschrijven om mondinfecties tegen te gaan of te genezen.
- Verandering in smaak: mogelijk gaat uw voedsel anders smaken terwijl u in therapie bent. Dit is meestal een tijdelijk verschijnsel dat na de therapie weer verdwijnt.
- Diarree: deze bijwerking kan meestal onder controle worden gehouden met medicatie. In geval van diarree moet u ervoor zorgen genoeg te drinken.
- Vermoeidheid en zwakte: neem genoeg rust om deze bijwerking te boven te komen.
- Huidveranderingen: uw huid kan donkerder worden door een overproductie aan pigment. Dit zal geleidelijk weer normaal worden enkele maanden na de behandeling met Cyclofosfamide.
- Irritatie van de ogen: Methotrexaat kan ontsteking van het hoornvlies veroorzaken waardoor irritatie en pijn ontstaan. Uw arts kan bij deze bijwerking verzachtende oogdruppels voorschrijven.
Minder voorkomende bijwerkingen
- Misselijkheid en braken die meestal begint enkele uren na de toediening van Cyclofosfamide en 24 uur kan duren (of zelfs enkele dagen in geval van hoge dosissen).
Er bestaat momenteel zeer efficiënte medicatie tegen misselijkheid en braken. Indien de voorgeschreven middelen niet het gewenste resultaat geven, kan de arts eventueel overschakelen op andere middelen. U dient dit dus zeker met hem/haar te bespreken.
- Schade aan de nieren: in zeer hoge dosissen kan Methotrexaat schade toebrengen aan de nieren. Als standaard dosissen worden toegepast, treedt deze bijwerking evenwel zelden op.
Om eventuele nierschade te voorkomen, kan de arts preventief sodium bicarbonaat voorschrijven in de vorm van tabletten of als infuus dat voor of tijdens de toediening van Methotrexaat wordt toegediend.
Uw nierfunctie zal door middel van een bloedtest worden gecheckt voor elke Methotrexaat toediening.
- Schade aan de longen: meld het aan uw arts indien u tijdens de behandeling met Methotrexaat last ondervindt van hardnekkig kuchen of kortademigheid.
- Wazig zien: Methotrexaat kan uw gezichtsvermogen beïnvloeden. Bespreek deze klacht zeker met uw arts.
- Haarverlies: bij lage dosissen zorgt Methotrexaat meestal niet voor haaruitval, maar bij hoge dosissen is dit wel het geval. Het haar kan ook beperkt uitvallen (haaruitdunning).
Als er haarverlies is, begint die meestal 3 tot 4 weken na de eerste toediening van Methotrexaat (maar kan ook vroeger).
Ook wenkbrauwen, wimpers en ander lichaamshaar kan uitvallen.
Het haarverlies is tijdelijk - het haar zal dus opnieuw beginnen groeien na beëindiging van de therapie.
- Gevoeligheid aan de zon: terwijl u Methotrexaat krijgt en tot verschillende maanden nadien is het mogelijk dat uw huid sneller verbrandt onder de zon.
U kunt nog steeds in de zon lopen of gaan zitten, maar het is aangewezen u goed te beschermen door een zonnecrème met een hoge beschermingsfactor te gebruiken, beschermende kleding aan te trekken en een hoed of pet op te zetten.
- Huiduitslag: deze uitslag kan bovendien jeukerig zijn. De arts kan hiertegen medicatie voorschrijven.
- Invloed op de lever: Methotrexaat kan tijdelijk de werking van de lever beïnvloeden.
Meestal is dit niet verontrustend, maar de behandelende arts zal deze bijwerking van nabij opvolgen door het regelmatig onderzoeken van bloedstalen.
- Allergische reactie: deze reactie op Methotrexaat kan zich uiten in een warmtegevoel, rillingen, roodheid in het gezicht,
beklemming van de borst of jeuk, duizeligheid, ademhalingsproblemen tijdens of net na de toediening. Om een allergische reactie te vermijden worden preventief corticoïden toegediend.
Bovendien zult u tijdens de toediening van Methotrexaat worden gemonitored op een eventuele allergische reactie.
|