Een zeer goede site voor kinderen wiens ouder met kanker af te rekenen heeft is Kankerspoken.
Soms is er enkel tijd nodig, tijd om zich aan te passen aan de nieuwe situatie. Soms kan je zelf dingen doen om je kinderen te helpen.
Wat kanker vooral moeilijk maakt zijn de vele onbekenden. Met onzekerheid leven is een onderdeel van leven met kanker. Sommige vragen zal je dan ook niet kunnen beantwoorden. Dat moet je aanvaarden en je moet de kinderen helpen dat ook te aanvaarden.
Ieder lid van je gezin zal invloed ondervinden van het feit dat jij kanker hebt, zelfs als ze hun gevoelens
niet altijd tonen.
Er kunnen veranderingen optreden in je uiterlijk, er kunnen veranderingen optreden in je capaciteiten: dingen
die je vroeger wel en nu niet meer kunt doen.
De dagelijkse routine is belangrijk. Zorg ervoor dat noodzakelijke zaken ook gedaan worden.
Misschien zal een ander gezinslid een aantal dingen van jou moeten overnemen. Als dat nodig is moet je hulp
van buitenaf zoeken om je bij huishoudelijke taken te helpen (b.v. als de bijwerkingen van de therapie het onmogelijk
maken voor jou je normale taken in het gezin uit te voeren).
Indien mogelijk is het ook het beste dat steeds dezelfde persoon komt helpen, vooral jongere kinderen hebben
daar een houvast aan.
Kinderen accepteren lichamelijke veranderingen meestal gemakkelijker dan volwassenen. Geef daarom een korte verklaring waarom je er zo uitziet (b.v. bij haarverlies), maar laat het daarbij. Als jij niet van streek bent door de veranderingen, is de kans zeer groot dat je kinderen ook niet van streek zullen zijn. Soms hebben vriendjes wel commentaar op jouw veranderde uiterlijk en bestoken ze je kinderen met allerlei vragen of roddelen ze erop los. Laat je kinderen weten dat je met hun vriendjes wilt praten als ze dat graag willen.
Soms verandert het gedrag van de kinderen: ze gedragen zich onhandelbaar of negatief. Ze doen dit alleen maar om de aandacht te
trekken. Ze voelen dat je veel met jezelf bezig bent en dat daardoor je aandacht voor hen afneemt.
Daarom is het belangrijk binnen het gezin leefregels te blijven hanteren, zowel voor jezelf als voor het
welzijn van de kinderen. Maak hen duidelijk je hen wel begrijpt en dat je openstaat voor het feit dat ze het moeilijk hebben, maar laat hen evenzeer
begrijpen dat je geen wangedrag aanvaardt.
Beloon goed gedrag en toon de kinderen dat je hun medewerking zeker nu waardeert. Vergeet ook niet dat het vroeger ook niet altijd perfect was.
Bij de verwerking van jouw ziekte, zullen de kinderen (net als jij) door verschillende stadia gaan: ongeloof, woede, hoop en aanvaarding. Hun noden kunnen anders liggen naargelang hun leeftijd. Tijdens je ziekte kunnen hun noden evolueren.
De kleinste kinderen zijn bang voor scheiding van hun ouders, voor vreemden en om verlaten te worden. Als je naar het ziekenhuis moet, zorg er dan voor dat iemand die ze goed kennen voor hen zorgt. Praat met hen, verzeker hen ervan dat je snel terugkomt uit het ziekenhuis en dat je veel aan hen zal denken terwijl je weg bent. Als ze op bezoek komen, laat ze dan een hun lievelingsspeelgoed meebrengen.
Jonge kinderen hebben soms het gevoel dat ze "magische krachten" bezitten en dat hun wensen ook werkelijkheid worden. Ze kunnen zich schuldig voelen over de ziekte van een ouder en denken dat zij die op een of andere manier veroorzaakt hebben. Verzeker hen daarom dat niets van wat zij gedaan of gezegd hebben jou ziek heeft gemaakt.
Kinderen tussen 6 en 11 kunnen zich overdreven zorgen maken over de gezondheid van een ouder. Het is belangrijk geen druk op hen te leggen of hen te verontrusten met allerlei details. Informeer de leraars van je kind van je toestand. Hij/Zij zal je kind tijdens de schooltijd kunnen observeren en kunnen helpen mochten er problemen ontstaan.
Kinderen van deze leeftijd kunnen stoornissen ontwikkelen in hun eetpatroon, slechter gaan slapen, problemen hebben met hun schoolwerk of problemen krijgen met hun vriendjes. Kinderen van deze leeftijd kunnen zich ook gaan gedragen als waren ze veel jonger, dit is een manier om de aandacht te trekken.
Tieners kunnen het heel moeilijk hebben, ze hebben het sowieso al niet gemakkelijk.
Hun gevoelens zijn vaak ingewikkeld en problematisch. Ze kunnen het moeilijk hebben om met je te praten of te
tonen hoe ze zich voelen. Soms zal het heel moeilijk zijn om met hun houding om te gaan.
Juist op het ogenblik dat ze aan het vechten zijn om volwassen te worden, kunnen ze het moeilijk hebben om
te tonen dat ze hulp nodig hebben. Niet praten is dan hun manier om sterk over te komen. Soms zijn ze ook bang
om verkeerd begrepen te worden.
Probeer hen uit te leggen dat praten over gevoelens een positieve manier is om met gevoelens om te gaan en ze te verwerken. Als je er niet in slaagt ze aan het praten te krijgen, vraag dan aan
iemand waarmee ze een goede relatie hebben het eens te proberen. Misschien komen ze wel los bij die persoon en kan hij/zij hen steunen.
Het is ook mogelijk dat er door jouw ziekte meer van de tieners wordt gevraagd dan vroeger het geval was, dat ze meer verantwoordelijkheden moeten nemen binnen het gezin. Dit kan voor hen een zeer positieve ervaring zijn, bijvoorbeeld omdat ze voelen dat hun inzet waardevol is voor het gezin en dat het gezin hen daar ook dankbaar voor is. Maar er kunnen ook moeilijkheden ontstaan als ze te zwaar belast worden met verantwoordelijkheden en ze deze verantwoordelijkheden niet allemaal aankunnen. Ook tieners hebben nog steeds steun en geruststelling vanwege hun ouders nodig.
Het is belangrijk dat afspraken die je had met je kinderen vóór je ziek werd nog steeds gerespecteerd worden. Probeer voor zover dat mogelijk is het "normale" leven te laten doorgaan.
Als je niet de gewoonte hebt om aan je kinderen te tonen hoe je je voelt, is de kans groot dat zij dat evenmin zullen doen. Maar diepe emoties verstoppen is zoals zitten op een tijdbom. Een kind kan bang worden van zijn/haar gevoelens in plaats van er normaal te leren mee omgaan.
Een paar gevoelens waar kinderen mee kunnen zitten:
Welke houding je kind ook aanneemt, het is heel belangrijk dat je hem/haar duidelijk maakt dat je het begrijpt en dat je hem/haar aanvaardt zoals hij/zij is.
Het is belangrijk hoop en realiteit in evenwicht te houden. Misschien komt er een tijd dat de realiteit is dat je niet meer kunt genezen. In onze cultuur wordt er niet open gesproken over de dood of over doodgaan. Het kan heel moeilijk zijn om zelf het feit te aanvaarden dat je weldra zal sterven. Ook voor je familie en kinderen zal het heel moeilijk zijn dit feit te aanvaarden, maar toch zal je hen helpen de toekomst aan te kunnen door hen ook bij deze realiteit te betrekken.
Hoe beter je voorbereid bent om te praten over wat er gebeurt, hoe gemakkelijker een gesprek met je kinderen over dit onderwerp zal zijn. Als je je niet in staat voelt om hierover met de kinderen een gesprek te hebben, moet je iemand zoeken die de kinderen goed kent en die ze vertrouwen om met hen te praten.
Kinderen weten vaak veel meer dan we ons realiseren en we moeten hen duidelijk maken dat het geen probleem is als ze er over willen over praten. We moeten hen helpen door dingen uit te leggen op een niveau dat zij begrijpen, door medisch jargon te vermijden en open en direct te zijn. Ook heel belangrijk is natuurlijk dat we ook naar hen luisteren.
Als je in dit stadium verkeert, moet je ook een aantal belangrijke dingen voor jezelf bepalen:
Misschien voel je je niet zo sterk meer en kan je niet meer alles doen zoals vroeger. Dan kunnen de kinderen je misschien helpen met kleine dingen. Zonder hen te overbelasten, kan je hen toch een gevoel van betrokkenheid geven als ze je met bepaalde dingen kunnen helpen.
Als de kinderen weten dat je dood gaat, zullen ze waarschijnlijk heel moeilijke vragen beginnen stellen.
Je kan maar beter voorbereid zijn op dit soort vragen. Zorg dat je op voorhand hebt nagedacht over de
beste manier van antwoorden. Het is onmogelijk te zeggen wat "juist" is, heel veel hangt af van je
persoonlijke visie op het leven en je persoonlijke overtuigingen. Het belangrijkste is dat je kinderen de kans
krijgen hun bezorgdheden en vragen te uiten en dat hun gevoelens ernstig worden genomen.
Misschien kunnen volgende tips je van pas komen.
Als je kind vraagt: Wat zal er met mij gebeuren als jij dood bent?
"Papa, opa, oma, ... zullen hier nog steeds zijn en voor je zorgen. Papa zal je naar school brengen en oma
zal je 's avonds van school komen oppikken. Daar mag je dan spelen tot papa van zijn werk komt en jou komen oppikken
bij oma en opa."
Kinderen hebben nood aan praktische en duidelijke antwoorden op een vraag als deze. Ze willen precies horen hoe het zal zijn.
Ze willen weten waar ze zullen wonen en wie voor hen in de toekomst alle dingen zal doen die jij voor hen deed.
Als je kind vraagt: "Zullen papa, oma, opa, ... ook sterven?"
"Alle mensen moet ooit eens doodgaan. Maar papa, oma en opa zijn niet ziek zoals mama en dus zullen ze vast nog heel
lang bij je zijn."
Als je kind vraagt: "Wat gebeurt er met jou als je dood bent?"
Veel ouders vinden het te pijnlijk om met hun kinderen over hun eigen dood te praten. Als je het hier te
moeilijk mee hebt, moet je iemand anders zoeken die dit in jouw plaats kan doen.
Het allerbelangrijkst is steeds te beseffen dat kinderen nood hebben aan duidelijke, simpele en eerlijke informatie die bijgesteld wordt als er dingen veranderen.
De tijd die je nog kan doorbrengen met je kinderen is zeer kostbaar. Soms kan het moeilijk zijn om er het beste van te maken. Misschien kan het volgende je helpen:
Probeer dingen te doen die niet te veel van je energie opslorpen, bijvoorbeeld samen lezen, TV kijken
een verhaal schrijven over je familie samen met de kinderen.
Probeer zoveel mogelijk "blije tijd" met hen door te brengen. Lachen is een goed medicijn, voor iedereen
van het gezin.
Als je opgenomen bent in het ziekenhuis:
Iedereen reageert op zijn eigen manier op het feit dat hij kanker heeft. Toch heb je je reactie voor een deel zelf in de hand. Zoek zoveel mogelijk positieve punten:
Je kunt je kinderen helpen het leven aan te kunnen als je er niet meer zal zijn door hen voor te bereiden op een toekomst zonder jou.
Sommige mensen schrijven brieven aan hun kinderen om te lezen als ze ouder zijn en beter kunnen begrijpen. In een brief kan je je kinderen meer vertellen over jezelf en over je gevoelens ten overstaan van hen. Soms schrijven mensen brieven die op een bepaald tijdstip aan hun kinderen moet worden gegeven, bijvoorbeeld op een verjaardag. Het kan een troost zijn dat je een boodschap kan achterlaten voor je kind.