Gemcitabine (Gemzar®)

Benamingen
  • Gemcitabine
  • Gemzar®

Beschrijving

Gemcitabine of Gemzar® is een chemotherapiemedicijn dat intraveneus wordt toegediend.

Onder de chemotherapeutische medicijnen wordt Cemcitabine of Gemzar® gerangschikt onder de 'cytotoxische antimetabolieten'.

Antimetabolieten zijn medicijnen die veel gelijkenis vertonen met stoffen die van nature voorkomen in het menselijk lichaam. Deze stoffen worden gebruikt door cellen om DNA en andere belangrijke onderdelen van de cel op te bouwen.
Antimetabolieten lijken zo sterk op de lichaamseigen stoffen dat cellen zich vergissen en ze gebruiken om DNA aan te maken.
Maar anderzijds zijn de antimetabolieten wel verschillend genoeg van de lichaamseigen stoffen dat het resulterende DNA (of andere celstructuren) niet correct zal functioneren. Aangezien correct DNA essentieel is voor cellen om te groeien en multipliceren, zullen antimetabolieten op deze manier de groei verhinderen en ervoor zorgen dat de cel afsterft.

dit Gemzar® is ook Gemcitabine. Want Gemzar® is Gemzar® en Gemcitabine.

Mogelijke bijwerkingen
Het is van groot belang alle bijwerkingen aan de behandelende arts te melden.

 

Meest voorkomende bijwerkingen
  • Verminderde weerstand door verlaging van het aantal witte bloedcellen.
    Dit effect begint meestal 7 dagen na toediening van Gemcitabine (Gemzar®) en bereikt meestal een dieptepunt na 10 tot 14 dagen.
    Nadien zal het aantal witte bloedcellen weer beginnen stijgen en het normale niveau wordt normaal gezien weer bereikt als de volgende toediening gepland is.
    Neem onmiddelijk contact op met uw behandelende arts indien:
    • Uw temperatuur boven 38°C stijgt.
    • U zich plots erg onwel voelt (zelfs bij een normale lichaamstemperatuur).
    Voor elke toediening van chemotherapie zult u een bloedtest ondergaan om na te kijken of het aantal witte bloedcellen op een normaal niveau staat.
    Indien dit niet het geval zou zijn, zal de behandeling wellicht een week worden uitgesteld.
     
  • Blauwe plekken of bloeden: Gemcitabine (Gemzar®) kan het aantal bloedplaatjes doen dalen waardoor gemakkelijker bloedingen ontstaan.
     
  • Bloedarmoede (anemie): door vermindering van het aantal rode bloedcellen. In geval van deze bijwerking zal u zich wellicht vermoeid en kortademig voelen.
    Een bloedtransfusie kan noodzakelijk zijn als het aantal rode bloedcellen te laag wordt.
     
  • Misselijkheid en braken al is dit effect met Gemcitabine optreedt, begint het meestal enkele uren na de toediening en het kan ongeveer een dag duren.
    Er bestaat momenteel zeer efficiënte medicatie tegen misselijkheid en braken. Indien de voorgeschreven middelen niet het gewenste resultaat geven, kan de arts eventueel overschakelen op andere middelen. U dient dit dus zeker met hem/haar te bespreken.
     
  • Verminderde eetlust: indien Gemcitabine uw eetlust vermindert, bespreekt u dit best met een diëtist van het ziekenhuis.
     
  • Invloed op de lever: Gemcitabine kan tijdelijk de werking van de lever beïnvloeden.
    Meestal is dit niet verontrustend, maar de behandelende arts zal deze bijwerking van nabij opvolgen door het regelmatig onderzoeken van bloedstalen.
     
  • Invloed op de nieren: sommige mensen verliezen wat bloed in hun urine. Maar de kans is vrij groot dat u dit niet eens opmerkt en geen permanente schade wordt aangericht.
     
  • Huiduitslag: deze uitslag kan bovendien jeukerig zijn. De arts kan hiertegen medicatie voorschrijven.
     
  • Griepachtige symptomen: sommige patiënten voelen zich alsof ze griep hebben. Zo kan er sprake zijn van hoofdpijn, gewrichts- en spierpijnen en koorts. Het is erg belangrijk om in geval van koorts onmiddellijk contact op te nemen met de behandelende arts.
     
  • Vochtopstapeling: Gemcitabine kan voor vochtopstapeling zorgen, wat zich uit in gewichtstoename en/of het zwellen van enkels en/of voeten. Verwittig uw behandelend arts indien deze bijwerking zich voordoet.
     
  • Vermoeidheid en zwakte: neem genoeg rust om deze bijwerking te boven te komen.
     
  • Versterking van het bestralingseffect: de reacties op bestraling bij patiënten na behandeling met radiotherapie zijn dikwijls veel heftiger en kunnen ook tot belangrijke fibrose leiden.
Minder voorkomende bijwerkingen
  • Ontsteking van het mondslijmvlies (pijn en zweertjes in de mond, problemen met slikken): door veel te drinken, vaak de tanden te poetsen met een zachte tandenborstel kunt u het risico op deze bijwerking verminderen.
    De behandelende arts kan ook medicatie voorschrijven om mondinfecties tegen te gaan of te genezen.
     
  • Verandering in smaak: mogelijk gaat uw voedsel anders smaken terwijl u in therapie bent. Dit is meestal een tijdelijk verschijnsel dat na de therapie weer verdwijnt.
     
  • Kortademigheid: in uitzonderlijke gevallen kan Gemcitabine kortademigheid veroorzaken. Bespreek dit zeker met uw behandelende arts.
     
  • Diarree: deze bijwerking kan meestal onder controle worden gehouden met medicatie.
    In geval van diarree moet u ervoor zorgen genoeg te drinken.
     
  • Haarverlies: meestal is het haarverlies onder Gemcitabine (Gemzar®) eerder beperkt (haaruitdunning). Occasioneel valt het toch allemaal uit. Als er haarverlies is, begint die meestal 3 tot 4 weken na de eerste toediening van Gemcitabine (maar kan ook vroeger).
    Het haarverlies is tijdelijk - het haar zal dus opnieuw beginnen groeien na beëindiging van de therapie.