Cyclofosfamide


Benamingen

  • Cyclofosfamide
  • CTX
  • Cycloblastine
  • Endoxan

Beschrijving

Cyclofosfamide is een derivaat van mosterdgas dat interfereert tijdens de DNA-replicatie van de cel. Cyclofosfamide heeft ook een sterke immunosuppressieve (d.i. afweersysteemonderdrukkende) werking.

Het is een van oudste chemotherapie-medicijnen en wordt al tientallen jaren gebruikt. Cyclofosfamide wordt meestal intraveneus toegediend, maar bestaat ook in pilvorm.
 

Mogelijke bijwerkingen

Het is van groot belang alle bijwerkingen aan de behandelende arts te melden.

 

Meest voorkomende bijwerkingen
  • Verminderde weerstand door verlaging van het aantal witte bloedcellen.
    Dit effect kan beginnen ongeveer 7 dagen na toediening van Cyclofosfamide en bereikt meestal een dieptepunt na 10 tot 14 dagen.
    Nadien zal het aantal witte bloedcellen weer beginnen stijgen en het het normale niveau wordt normaal gezien weer bereikt 21 dagen na toediening.
    Neem onmiddelijk contact op met uw behandelende arts indien:
    • Uw temperatuur boven 38°C stijgt.
    • U zich plots erg onwel voelt (zelfs bij een normale lichaamstemperatuur).
    Voor elke toediening van chemotherapie zult u een bloedtest ondergaan om na te kijken of het aantal witte bloedcellen op een normaal niveau staat.
    Indien dit niet het geval zou zijn, zal de behandeling wellicht een week worden uitgesteld.
     
  • Blauwe plekken of bloeden: Cyclofosfamide kan het aantal bloedplaatjes doen dalen waardoor gemakkelijker bloedingen ontstaan.
     
  • Bloedarmoede (anemie): door vermindering van het aantal rode bloedcellen. In geval van deze bijwerking zal u zich wellicht vermoeid en kortademig voelen.
    Een bloedtransfusie kan noodzakelijk zijn als het aantal rode bloedcellen te laag wordt.
     
  • Misselijkheid en braken die meestal begint enkele uren na de toediening van Cyclofosfamide en 24 uur kan duren (of zelfs enkele dagen in geval van hoge dosissen).
    Er bestaat momenteel zeer efficiënte medicatie tegen misselijkheid en braken. Indien de voorgeschreven middelen niet het gewenste resultaat geven, kan de arts eventueel overschakelen op andere middelen. U dient dit dus zeker met hem/haar te bespreken.
     
  • Verminderde eetlust: indien Cyclofosfamide uw eetlust vermindert, bespreekt u dit best met een diëtist van het ziekenhuis.
     
  • Irritatie van de blaas: het is belangrijk tijdens deze therapie voldoende te drinken om deze bijwerking te vermijden. Als u bloed opmerkt in uw urine, moet u dit zeker met uw arts bespreken.
    Als Cyclofosfamide in hoge dosis wordt toegediend, zal er samen met het medicijn wellicht ook een middel worden gegeven (Mesna) om irritatie van de blaas te voorkomen.
     
  • Haarverlies: het haarverlies door Cyclofosfamide kan totaal zijn maar ook beperkt (haaruitdunning). Als er haarverlies is, begint die meestal 2 tot 4 weken na de eerste toediening van Cyclofosfamide (maar kan ook vroeger). Ook wenkbrauwen, wimpers en ander lichaamshaar kan uitvallen.
    Het haarverlies is tijdelijk - het haar zal dus opnieuw beginnen groeien na beëindiging van de therapie.
     
Minder voorkomende bijwerkingen
  • Invloed op de lever: Cyclofosfamide kan tijdelijk de werking van de lever beïnvloeden.
    Meestal is dit niet verontrustend, maar de behandelende arts zal deze bijwerking van nabij opvolgen door het regelmatig onderzoeken van bloedstalen.
     
  • Ontsteking van het mondslijmvlies (pijn en zweertjes in de mond, problemen met slikken): door veel te drinken, vaak de tanden te poetsen met een zachte tandenborstel kunt u het risico op deze bijwerking verminderen.
    De behandelende arts kan ook medicatie voorschrijven om mondinfecties tegen te gaan of te genezen.
     
  • Verandering in smaak: mogelijk gaat uw voedsel anders smaken terwijl u in therapie bent. Dit is meestal een tijdelijk verschijnsel dat na de therapie weer verdwijnt.
     
  • Diarree: deze bijwerking kan meestal onder controle worden gehouden met medicatie. In geval van diarree moet u ervoor zorgen genoeg te drinken.
     
  • Veranderingen aan de nagels: door Cyclofosfamide kunnen uw nagels donkerder of broos worden of afbrokkelen. Dit zal zich herstellen enkele maanden na beëindiging van de therapie.
     
  • Huidveranderingen: uw huid kan donkerder worden door een overproductie aan pigment. Dit zal geleidelijk weer normaal worden enkele maanden na de behandeling met Cyclofosfamide.
     
  • Vermoeidheid en zwakte: neem genoeg rust om deze bijwerking te boven te komen.