Een gerookt borstje

© Nancy Wauters

Wat voorafging ...

Op donderdag 3 december meld ik mij aan voor het aftekenen van het te bestralen gebied. De radiotherapeut komt dit begeleiden en vraagt hoe het me na de eerste chemobeurt is vergaan. Ik vertel haar over de griepachtige symptomen en ze zegt dat dit vast en zeker van de chemo komt. Ze adviseert me om de volgende keer tijdig een pijnstiller te nemen en de hoofdpijn zo proberen in te perken.

Tijdens de aftekening wordt er gewerkt met een simulator. Dit is een toestel dat lijkt op het echte bestralingstoestel en waarmee ook foto's kunnen worden gemaakt. Ik moet op een tafel gaan liggen en een verpleger en verpleegsters beginnen mij wat heen en weer te schuiven. Ik probeer wat te helpen door zelf wat gaan te verliggen, maar ze zeggen dat ik moet leren om zelf absoluut niets te doen. Ik probeer dus te doen wat mij wordt opgedragen en blijf zo roerloos mogelijk op de tafel liggen. Als ik een beetje naar tevredenheid lig, vertelt de verpleger mij dat het donker zal worden in de kamer en dat de tafel af en toe zal bewegen, ook het toestel boven mijn hoofd zal nu en dan worden gedraaid.
Even later beginnen ze met de simulatie en wordt er inderdaad danig heen en weer bewogen. Af en toe komt er de verpleegkundige dichterbij en tekent met rode of zwarte stift een lijn op mijn borst. Als dokter en verplegers uiteindelijk tevreden zijn, lijk ik wel een Indiaanse op oorlogspad. De dokter komt nog even tot bij mij en zegt dat het bestraalde gebied iets kleiner is dan oorspronkelijk gedacht omdat ze anders te dicht bij mijn longen komt. Wat is dat hier toch allemaal een verwarrende bedoening. Van de ene kant krijg ik bestraling om mij een goede gezondheid te verzekeren, van de andere kant wordt diezelfde goede gezondheid door de bestraling bedreigd.

De tafel wordt weer naar haar beginpositie gebracht en de lijnen worden nog eens extra in de verf gezet met het penseel. Als ik het later thuis allemaal nog eens rustiger kan bekijken, blijken de lijnen samen te komen in een kruis rechts en een kruis links op mijn borst. Ik vermoed dat dat dan de te bestralen punten zijn.
Ik krijg de raad mijn borst enkele keren per dag goed te behandelen met talkpoeder om de huid te beschermen en om mijn rechterbovenhelft tijdens de behandeling niet te wassen. Het enige wat ik mag doen is eenmaal per week met zuiver water deppen, zeep is absoluut uit den boze. Deodorant mag ik ook niet gebruiken, want dat zou de huid ernstig kunnen irriteren.

De bestraling kan nog niet de volgende dag beginnen omdat er eerst nog een plaat moet worden gemaakt die op het bestralingstoestel wordt bevestigd. Deze plaat bevat enkele loden blokken die sommige lichaamsdelen moeten beschermen tegen de stralen. Zo zal het litteken bijvoorbeeld eerst nog moeten worden beschermd.

De eerste bestraling gebeurt op woensdag 9 december. Ik moet niet lang wachten vooraleer mijn naam wordt afgeroepen en ik naar binnen kan. Een vriendelijke verpleger legt mij de procedure uit. Ik krijg een eigen badjas met nummertje 28 toegewezen en moet in een kleedhokje het te bestralen lichaamsdeel van kleding ontdoen. Als ik kleren uit en badjas aan heb, moet ik naar de bestralingswachtkamer komen en daar wachten tot de vorige patiënt buiten komt.
Als het even later mijn beurt is kom ik in een zaaltje waar in het midden het bestralingstoestel staat opgesteld. Ik moet op het bedje eronder gaan liggen en ik word alweer flink heen en weer geschoven tot ik precies goed lig om de stralen toe te dienen. Eerst wordt er nog een controlefoto gemaakt en wordt het blok in het toestel geschoven. Dan gaan de verplegers buiten en rolt er een dikke stalen deur dicht. Even later begint het bestralingstoestel te zoemen en wordt de bovenkant van mijn borst bestraald. Als het toestel het na een kleine minuut voor bekeken houdt, wordt de deur weer opengeschoven en worden mijn tafel en het toestel weer gedraaid. Opnieuw gaan de verplegers buiten, rolt de deur dicht en doet het toestel weer wat het doen moet. Dan komen de verplegers weer binnen en mag ik van de tafel.
Alles bij elkaar duurt een bestralingsbeurt misschien vijf minuutjes.

De weken waarin ik zowel chemotherapie als bestraling moet krijgen, putten mij totaal uit. Ik ben hondsmoe, maar 's nachts kan ik niet slapen. Ik zit er helemaal door als ik de radiotherapeut uiteindelijk bijna huilend smeek om een slaappil die me een tijdje buiten westen zou slaan.
Maar zij vindt dat niet zo een goed idee. Ze vreest dat slaappillen de toestand waarin ik nu verkeer alleen maar zullen verergeren. Dus raadt ze me aan om zoveel mogelijk rust te nemen, als het 's nachts niet lukt dan maar overdag. Ondanks mijn vermoeidheid vind ik toch nog de energie om me aan dit antwoord te ergeren. Ze gooien me hier vol gif met chemo en stralen, maar een simpel slaappilletje zou er net te veel aan zijn? Dat gaat mijn verstand te boven! Maar de dokter houdt voet bij stuk en ik moet me er uiteindelijk wel bij neerleggen, figuurlijk, maar ook letterlijk dan. En wonder boven wonder blijkt het inderdaad te werken. Ik blijk overdag een betere slaper te zijn dan 's nachts. Dus keert de volgende tijd mijn dag-nachtritme voor een groot stuk om. Omdat ik maar tegen het middaguur in het ziekenhuis moet zijn voor de bestraling, sta ik laat op. En na de middag doe ik steevast een middagdutje. De nachten breng ik grotendeels al surfend door, op zoek naar informatie, informatie, steeds meer informatie. Mijn honger is vooralsnog niet te stillen. Het is alsof ik deze vijand enkel kan bedwingen als ik hem eerst door en door leer kennen.

Na een tijdje begint mijn borst aan te voelen alsof hij boven een vuurtje werd gerookt. De huid wordt steeds roder en begint af te schilferen, mijn rechterborst voelt heel warm aan. Alweer blijkt dit uitzonderlijke verschijnsel dat zich in mijn leven voordoet geheel en al normaal te zijn. De dokter controleert de evolutie regelmatig en vindt dat het er allemaal heel goed uitziet, de huid reageert wel, maar sommige patiënten blijken daar in veel heviger mate last van te hebben. Het ziet er mooi uit zegt ze. Wel, over smaak valt niet te twisten natuurlijk, maar ik vond het vroeger toch nog altijd mooier...

Lees het vervolg

nancy.wauters@borstkanker.net